We gaan er nog eentje doen naast de Emily, een torpedobommenwerper die hier nog niet gebouwd is: een Fujimi-kit uit 1983.....
Nakajima B6N2 Model 12 Tenzan ("Jill")
(Bron: Wings Palette http://wp.scn.ru/en/ww2/b/1036/65/0)
(Bron: Wings Palette http://wp.scn.ru/en/ww2/b/1036/65/0)OntwikkelingDe Nakajima B6N Tenzan (Japans: 中島B6N 天山 - "Hemelse berg", geallieerde codenaam: Jill) was de standaard torpedobommenwerper van de Japanse Keizerlijke Marine voor de laatste twee jaren van de Tweede Wereldoorlog. Het was een doorontwikkeling van de Nakajima B5N “Kate”, was zwaarder en vooral krachtiger en moest dat vliegtuig vervangen, althans dat was het plan. De Kate bleef echter tot het einde van de oorlog in dienst. Hoewel de Tenzan een zeer effectieve torpedobommenwerper en een technisch hoogstandje was, had de Amerikaanse marine tegen de tijd dat ze in dienst kwamen al luchtoverwicht boven de Stille Oceaan verworven, en het type had daardoor nooit echt de kans om zijn volledige potentieel te tonen.
![Afbeelding](https://lh3.googleusercontent.com/pw/AM-JKLUz2TzGy3i4jCXPO_zZQv0y_EP1xPjJuKHG7PalFktYiGelR61Clzi4sh6fg2HH0Nzj7jTl-GkxUDiyum7xhs3q_fiGDmu6VWWXQyDQhup--BMJvDmU5s8IQZbffElTPMGedwQRmv9rWfDGnjIN6U_zLg=w846-h757-no?authuser=0)
(Bron: Combined Fleet: http://www.combinedfleet.com/ijna/b6n2.gifDe zwakheden van de B5N1 Kate waren al vroeg in de Chinees-Japanse oorlog aan het licht gekomen en naast het updaten van dat vliegtuig naar de B5N2 (die o.a. bij de aanval op Pearl Harbor werd ingezet) ging de marine op zoek naar een vervanger en stelde daarvoor specificaties op. In 1939 werd de opdracht gegund aan vliegtuigbouwer Nakajima: de marine wilde een vliegtuig dat dezelfde wapenlading kon dragen als de B5N2, maar dan sneller en over een grotere afstand. Het ontwerp werd beperkt door het feit dat het ook moest passen in de dekliften van bestaande vliegdekschepen - die de B5N al bijna vulde. Deze laatste beperking resulteerde in de karakteristieke vorm van de staartvin van de B6N met het naar voren hellende roer.
De B6N1, de eerste productieversie in volle vlucht. (Bron: Wikipedia: https://es.wikipedia.org/wiki/Nakajima_B6N)In tegenstelling tot die van zijn voorganger was de ontwikkeling van de Tenzan lang en problematisch. Zo bleek tijdens de eerste testvluchten in 1941 de stabiliteit van het prototype ernstig tekort te schieten. Er waren technische mankementen met de motoren en er waren verschillende problemen bij het opstijgen van en landen op vliegdekschepen. Pas laat in 1942 werd gestart met testen op vliegdekschepen, die weer tal van andere modificaties met zich meebrachten. Het verhelpen van deze problemen leidde ertoe dat het twee jaar zou duren voordat het vliegtuig eindelijk klaar was voor frontdienst. En zelfs toen betekende het gewicht van het vliegtuig dat het alleen kon opereren vanaf de grootste vliegdekschepen van de vloot.
Een Tenzan maakt een start vanaf een carrier. (Bron: Wikipedia)Operationele inzetDe B6N Tenzan begon in augustus 1943 in kleine aantallen frontlinie-eenheden te bereiken. Het was de bedoeling om geleidelijk alle B5N Kate-torpedobommenwerpers te vervangen die toen aan boord waren van de carriers van de Derde Vloot op Truk-atol op de Caroline-eilanden. De B6N's werden echter voortijdig ingezet voor de strijd toen verhoogde geallieerde marine-activiteit op de Salomonseilanden een waarschijnlijke invasie bij Bougainville aangaf. Als reactie op deze dreiging startte de Keizerlijk Marine Operatie Ro. Dit hield in dat de luchteenheden op het land in Rabaul werden versterkt met 173 vliegtuigen van de Eerste carrier Divisie (Zuikaku, Shokaku en Zuiho), waaronder veertig B6N's. Deze toestellen werden tussen 28 oktober en 1 november van Truk naar Rabaul overgevlogen.
Een Tenzan breekt door het gordijn van afweervuur tijdens een aanval op een Amerikaanse carrier. De foto is genomen net voor de torpedo gelanceerd werd. (Bron: Wikipedia).Het gevechtsdebuut van de B6N1, de eerste productieversie van de Tenzan was ronduit rampzalig. Op 5 november werden veertien B6N1's, geëscorteerd door vier A6M Zero-jagers, op weg gestuurd gestuurd om de Amerikaanse schepen aan te vallen die voor anker lagen bij Bougainville. Vier B6N1's gingen verloren en er werden geen treffers gescoord, terwijl terugkerende Japanse piloten beweerden een grote en een middelgrote carrier, twee zware kruisers en twee andere kruisers of grote torpedobootjagers tot zinken te hebben gebracht.
Bij aanvullende aanvallen op 8 november en 11 november werden zware verliezen geleden: slechts 52 van de oorspronkelijke 173 vliegtuigen van de First Carrier Division keerden op 13 november terug naar Truk, waaronder slechts zes B6N1 Tenzans van de veertig die werden ingezet.
Een voltreffer van het afweergeschut van de carrier USS Yorktown in de brandstoftank wordt deze Tenzan fataal. Omgeving van Kwajalein, 4 december 1943 (Bron: Wikipedia).
Met ware doodsverachting vielen de Tenzans met hun torpedo's aan door een spervuur van afweergeschut op slechts enkele tientallen meters boven het wateroppervlak.Tijdens de Zeeslag om de Filippijnse Zee (19 en 20 juni 1944) en de Slag om de Marianen ( 21 juli tot 10 augustus 1944) moesten Tenzans opereren in een omgeving waar de VS zoveel luchtoverwicht hadden, dat ze geen enkele schade van betekenis konden aanrichtten, terwijl ze enorme verliezen leden door de inzet van de nieuwe F6F Hellcat-jager van de Amerikaanse marine. Na dit debacle bestelde de marine verschillende wijzigingen in het ontwerp, met name een nieuwe Mitsubishi MK4T Kasei 25 motor van ruim 1800 pk, wat resulteerde in de B6N2 die ook wat lichter was dan zijn voorganger.
Een formatie Tenzans van een opleidingseenheid. Er was een schrijnend tekort aan goede vliegers, waardoor op trainingstijd werd beknibbeld en veel onervaren vliegers a.h.w. voor de leeuwen werden geworpen. Let op de houten "bekisting" van de staartdelen van de torpedo's. Dat moest voorkomen dat de torpedo's braken of van hun koers afweken als ze in het water terechtkwamen. (Bron: Wikipedia)
Tenzan-vliegers krijgen hun instructie voor een aanval. Begin 1944 waren er nauwelijks nog vliegdekschepen over en moesten de Tenzans vanaf landbases opereren. (Bron: Wikipedia)Op dit punt behoorden kleine verbeteringen in de prestaties van de B6N wel tot de minste problemen van de Japanse marine. Toen het nieuwe model medio 1944 beschikbaar kwam, had het de marine de meeste van haar vliegdekschepen al verloren en was er een wanhopig tekort aan ervaren piloten. De ironie wil dat Japan in 1943 steeds betere vliegtuigen bouwde, terwijl ervaren piloten inmiddels gesneuveld waren en de opleiding van nieuwe piloten werd verkort om de gaten te kunnen vullen die ontstaan waren dor het toenemende overwicht van de geallieerden in de Pacific. Het overgrote deel van de B6N2-operaties vond daarom plaats vanaf landbases. Dat leverde geen goede resultaten op. De Tenzan werd veel gebruikt in de Slag om Okinawa (1 april tot 22 juni 1945 ), en was het eerste vliegtuig dat ook voor kamikaze-missies werd ingezet.
In de herfst van 1943 begon men één van iedere drie nieuw gebouwde Tenzans te voorzien van 3-Shiki Type 3 air-to-surface radar om vijandelijke schepen te kunnen detecteren. Daarbij werden Yagi-antennes geïnstalleerd langs de voorranden van de vleugels en aan de zijjkanten van de romp.
Tenzans met warmdraaiende motoren. Ze lijken onbewapend te zijn (geen torpedo's of bommen), dus het zou om een trainingsvlucht kunnen gaan. Opvallend zijn de radarantennes aan de zijkanten van de romp. November 1943 (Bron: Wikipedia: https://es.wikipedia.org/wiki/Nakajima_B6N)In de loop van 1944 verschoven de prioriteiten van de marine naar de naderende verdediging van de Japanse thuiseilanden. Als gevolg daarvan werd een definitieve versie van de Tenzan geproduceerd die alleen vanaf land werd ingezet, waarbij de functies van de carrierversie werden opgeofferd in ruil voor betere meer prestaties vanwege gewichtsbesparing. Twee B6N3-prototypes werden voltooid, maar Japan gaf zich over voordat deze variant in productie kon worden genomen.
Nakajima B6N ("Jill") torpedo bomber passes the starboard quarter of the aircraft carrier USS Essex, after dropping its torpedo, 14 October 1944, during the carrier raids on Formosa and Luzon. Note the anti-aircraft shell splash in front of the plane. (Bron: Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Nakajima_ ... r_1944.jpg)In totaal werden 1.268 B6N's voltooid, waarvan 1133 B6N2's. Tegenwoordig is er nog maar één over, die tentoongesteld wordt het National Air and Space Museum in Washington, DC.
Slechts één Tenzan heeft de oorlog overleefd. Die is uitgebreid getest door de Amerikanen en heeft een plek gekregen in het National Air and Space Museum in Washington DC.(Bron: Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Nakajima_ ... r_1944.jpg)Bronnen:- Thomas Newdick: Japanese Aircraft of World War II 1937-1945 – fighters, bombers, seaplanes, London 2018
- Scott van Aken: Fujimi 1/72 B6N2 "Jill":
http://modelingmadness.com/scott/axis/p ... /7ad2p.htm- Nakajima B6N:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nakajima_B6N